Բա ասում են ժողովուրդը թերթ չի կարդու՜մ...

                                    / Անտիպ նյութ՝ 2006թվի արխիվից /

Ավագագույն սերնդի 2 վանաձորցիներ, մտնելով Լոռու մարզային գրադարան, դիմեցին աշխատակցուհուն.,,Էն եղնիկ ա, կխտար ա, թե արջ ա...էն որ գնացել էին որսի... էն թերթն,ասըմ են ՝ ըստի կա..: Աշխատակցուհին անմիջապես կռահելով, որ խոսքը վերաբերվում է դժբախտ ելքով մի որսի / որի ընթացքում 2 որսորդներ կորել էրն՝ ձյան տակ մնալու վարկածով , եւ հիմնավոր խոսակցություններ կային, թե որսը կազմակերպվել էր Լոռու մարզպետի հանձնարարությամբ /, վերջիններիս մեկնեց խնդրո առարկա թերթը. Վանաձորում լույս տեսնող ,,Քաղաքացիական նախաձեռնություն,, երկշաբաթաթերթը, որ հոդվածն արտատպել էր ,,Հայկական Ժամանակից,, /: Մոտ գտնվող ընթերցողներին լսելի ձայնով՝ թերթը խնդրող տարեց լոռեցին սկսեց կարդալ հոդվածը ՝վերնագիրը մի քանի անգամ հանդիսավոր ու հատ-հատ կրկնելուց հետո /,,Մարզպետի՜...սիրտը՜...եղնիկի ՜...միս էր ուզում...,,/: Յուրաքանչյուր պարբերության առթիվ էլ համապատասխան արձագանքում էր ՝,,Պահո՜...,  ,,հետա՜յ...,,    ,,Ծը,ծը, ծը,,    ,,Տենում ե՞ս դու,,: Ու հանդիմանանքով նկատեց.,,Բա հրեն սաղ օրը տելեվիզրով ասըմ են ՝ հայ էս ենք անը՜մ,  էն ենք անը՜մ...սարքըմ ենք, աշխատացնըմ ե՜նք... բա ըսենց բաներից խի՞ չեն խոսըմ,,:Ի դեպ, քանի դեռ ըթերցանությունն ավարտին չէր հասել, ընթերցողն այն միամտորեն վերագրում էր վանաձորյան թերթին, որպես սկզբնաղբյուր, եւ խրախուսում թերթի համարձակությունը. ,,Մարզպետի նկարն էլ տպել ա: Մալադեց: Սա կտպի,,:Սակայն վերջում կարդալով, որ այն արտատպված է ,,Հայկական ժամանակից,,   բացականչեց.,,Հա՜...ուրիշ տեղից ա տպած,,:

   Փաստորեն, հակառակ այն մտայնությանը, թե ժողովուրդը թերթ չի կարդում, եւ նրան քաղաքականությունը չի հետաքրքրում, իրականությանն այնքան էլ մոտ չէ: Ժողովուրդը մեծ հետաքրքրությամբ ընթերցում է այն հրապարակումները, որոնք վերաբերվում են բարձրաստիճան այրերի անունները շոշափող թեմաների: ,,Երկիր,, թերթում տպված մեկ այլ հոդված էլ, որ կրկին վերաբերվում էր մարզպետի կողմից եղնիկ որսալուն, կրկին նպաստել էր գրադարանում ընթերցողների ավելացմանը:Ընդ որում, երբեմն կարող են համընդհանուր հետաքրքրության առարկա դառնալ ոչ միայն ընդդիմադիր կամ ,,ընդդիմամետ,, , այլեւ՝ իշխանամետ թերթեր, եթե դրանցում որեւէ բարձրաստիճան պաշտոնյայի դեմ հոդված է ,,սպրդել,,:Ովքեր էլ թերթ գնելու փող չունեն, օգտվում են գրադարաններում, կուսակցությունների կամ հ/կ-ների գրասենյակներում ստացվող մամուլից, կամ՝ վերջին տարբերակը ՝լրագրավաճառներից վերցնում-կարդում են՝ հետո ետ վերադարձնում  / վերջիններիս բարի կամքի դրսեւորման ու ըմբռնողականության պարագայում /:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, 2006թ.

ԵՐԲ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ ՉԻ ԹԵՔՎՈՒՄ ԴԵՊԻ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԸ, ԺՈՂՈՎՈՒՐԴՆ Է ԹԵՔՎՈՒՄ ԴԵՊԻ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

  Օրերս Լոռու մարզի կենտրոնական գրադարան այցելեց տարիքավոր մի վանաձորցի, հաշմանդամ եւ սոցիալապես անապահով  խավի անհայտ ներկայացուցիչ, որ գոյությունը պահպանելու համար ստիպված էր դաշտային ծաղիկներ վաճառել: / Ի դեպ, ժամանակ առ ժամանակ գրադարանի ընթերցողներին ու աշխատակիցներին իրենց այս կարգի ծառայություններն են առաջարկում համեմունք, կանաչեղեն եւ նույնիսկ՝ սպասք վաճառողները, որոնք հնարավոր գնորդ գտնելու հույսով շրջում են ոչ միայն փողոցում ու տոնավաճառում, այլեւ՝զանազան հիմնարկություններում /: Տեսնելով, որ գրադարանի ընթերցասրահում ծաղիկ գնելու ,,սիրտ ունեցողներ,, չկան, այցելուն ծաղկեփունջն զգուշությամբ մի կողմ դրեց ու դիմեց այդտեղ գտնվող երկու ընթերցող-լրագրողներին.,,Ես հո ծաղկի համար չեմ եկել, եկել եմ իմանամ, թե ով ա դեպուտատ ընտրվել,,: Վերցնելով մարզային պաշտոնաթերթը, նա, ակնոցների օգնությամբ մի կերպ գտնելով իրան անհրաժեշտ հրապարակումը, ասաց.,,Բալիկ ջան, չես ասի՞՝ հիմի ո՞վ ա անցել, ըստեղ համ Վիկտորի անունն ա գրված, համ՝ Արմենի,,: Երբ բացատրվեց, որ անցել է նա, ով առավել շատ ձայներ է հավաքել, ասաց.,,Բա էնա մենակ ով անց ա կացել՝ նրա անունը գրեին, էն չանցածի անունն ինչի՞ են գրել,,: Երբ բացատրվեց, որ գրել են, որպեսզի մարդիկ իմանան, թե ով՝ քանի ձայն է հավաքել, զարմացավ.,,Հա որ իմացան, ի՞նչ տեն անի,,:

Հատկանշական է, որ այդ զրույցից հետո քաղաքացին այլեւս որեւէ վերաբերմունք չարտահայտեց ընտրվածների ու չընտրվածների հանդեպ, ծաղիկները վերցրեց, եւ, կրկնելով՝,,Եկել էի իմանամ, ով ա ընտրվել,, հեռացավ:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, ,,Քաղաքացիական նախաձեռնություն,, 27 հունիսի, 2003թ.

Սեւ սրտի մխիթարանք

90-ականների սկզբից ասում են՝,,Կեցցե այն Հայաստանը, որ վաղն է գալու,,:Բայց վաղն էլ եկավ, վաղը չէ մյուս օրն էլ՝իսկ ,,կեցցե,,-ի քիչ բան կա: Համատարած գաղջ մթնոլորտում ինքզինքներս ոգեւորելու  միակ ելքն այն է, որ մեզ համեմատենք ավելի վատ ժամանակներում տառապածների հետ, ու կյանքը կթվա ,,վարդագույն,,. ուղղակի՝ ,,դրախտ,,: Օրինակ՝ 30-ականներին ,,Սիբիր,, քշվածների կամ ՝,,Օսվենցիմի,, գետնախորշերում տառապածների հետ եթե համեմատվենք, կհամոզվենք, որ տարբերությունը քիչ չէ:Դե գոնե ,, մի պուճուր,, ժողովրդավարություն մնացել է, ֆեյսբուքի կամ այլ սոցցանցերի ,,ծակուծուկերից,, մի-երկու խոսք ասում ենք, սիրտներս թեթեւացնում, ,,ձեռի հետ,, էլ ,,լայք,, հավաքում՝որպես ,,սեւ սրտի մխիթարանք,,:Փաստորեն, ոչ թե առաջ կարող ենք նայել, այլ՝ ետ, քանի որ 25 տարի է՝ առաջընթաց չկա առնվազն տնտեսական ասպարեզում, դեռ մի բան էլ շատ հարցերում ետընթաց է՝հատկապես սոցիալական ոլորտւմ եւ հատկապես՝ շարքային քաղաքացիների ,,մասով,,. իսկ այ՝ բարձրաստիճանների ,,մասով,, կարող է գերզարգացում էլ լինի, քանի որ նրանցից շատերն ,,ինչ չէին տեսել պատից կախ, տեսան՝ ճակտից կախ,,:

21.02.2015թ.

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Ի՞նչ կարելի է ընդօրինակել Ռուսաստանից և ինչ՝ ոչ - BlogNews.am - Բլոգոլորտի քո ուղեցույցը

Ի՞նչ կարելի է ընդօրինակել Ռուսաստանից և ինչ՝ ոչ - BlogNews.am - Բլոգոլորտի քո ուղեցույցը

Ի՞նչ կարող է գրվել 50 տարի անց՝ հայ ժողովրդի պատմության դասագրքերում - BlogNews.am - Բլոգոլորտի քո ուղեցույցը

Ի՞նչ կարող է գրվել 50 տարի անց՝ հայ ժողովրդի պատմության դասագրքերում - BlogNews.am - Բլոգոլորտի քո ուղեցույցը

,,Ընդդիմադիր,, ծառեր

Ամիսներ առաջ Վանաձորում տեղի ունեցած գարնանային ,,էտում,, ծառասպան գործընթացի արդյունքում հատվեցին 2 հսկայական ծառեր ՝ Խորենացու պողոտայի վրա: Ծառերից մնացած կոճղերը՝ մոտ 10սմ բարձրությամբ, վերջին հորդառատ անձրեւից հետո անսպասելիորեն...ծաղկել էին, եւ մի գեղեցիկ պատկեր էր ստացվել.մոտ 1 մ շառավղով շրջանաձեւ թփափունջ՝ ասֆալտի վրա: Փաստորեն, Վանաձորում ծառերն անգամ ,,ընդդիմադիր,, են տեղական իշխանություններին, եւ ծառից մնացած կոճղն անգամ կարող է ,,ըմբոստություն,, ցուցաբերել ու ծաղկել: Երեկ, սակայն, պարզվեց, ոմանց դուր չի եկել կոճղերի ծաղկելը, քանի որ թփերը լիովին ոչնչացվել են, եւ մնացել են մերկ կոճղերը: Եվ քանի որ ծառահատումն իրականացվել էր տեղական իշխանությունների կողմից, պետք է ենթադրել, որ նրանց թույլտվությամբ էլ / կամ թողտվությամբ / տեղի է ունեցել ,,հաշվեհարդարը,, ծաղկած կոճղերի նկատմամբ:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ, 1.09.2006թ. ,,Փակագիծ,, օրաթերթ

Հայերը որոշեցին բրազիլականի թեմայից ,,փայ մտնել,,

Նույն ժամին 2 սերիալ՝ թրաֆիքինգի թեմայով

Կես տարուց ավել կլինի ՝հայկական  հեռուստաէկրաններին բրազիլական սերիալ է ընթանում թրաֆիքինգի / տվյալ դեպքում՝կանանց սեռական շահագործման / թեմայով  ՝,,Խիզախ կինը,,. ներկայացվում է, թե ինչպես են Բրազիլիայից խաբեությամբ կանանց տանում Թուրքիա, ու ստիպում ինտիմ ծառայություններ մատուցել ընդհատակյա հասարակաց տներում:Ու մեկ էլ հանկարծ՝հայաստանյան սերիալ նկարահանողները որոշեցին բրազիլականի թեմայից ,,փայ մտնել,,՝ ու թրաֆիքինգը ,,փոխադրեցին,, Հայաստան: Ու էլի ընդհատակյա բիզնես ՝սեռական շահագործման նպատակով /,,Լույսի պահապանը,, /: Հայկական տարբեր ալիքներով ընթացող 2 սերիալ՝ նույն թեմայով՝օրվա նույն ժամին ՝19-20-ը, երբ երեխաներն էլ են արթուն եւ հեռուստացույցի առջեւ նստած են, ու ազատ կարող են ,,զմայլվել,, թե ինչպես է օտարեկրացի սեւամորթ տղամարդը հայաստանյան ինչ-որ ընդհատակյա որջում լկտի տեսքով ,,մեկնված,,՝ սպասում հայ երիտասարդ լեդիին, որին էլ հետո բռնությամբ, վզից բռնած քարշ է տալիս...Ընդ որում, հայկական սերիալում  ինտիմ թեման ավելի բաց է ներկայացվում, քան ՝ բրազիլական ,,Խիզախ կինը,, սերիալում, որ, ի դեպ, այս անգամ իր բնույթով շատ ավելի զուսպ է ու չափի մեջ ՝ բրազիլական նախորդ սերիալների համեմատությամբ:Մի ալիքով բրազիլական սերիալում  են կանանց ,,թրաֆիքինգացնում,, մյուսով՝ հայկական սերիալում, ու այնքան քիչ բան կա ֆիլմում՝,,լույսի պահապան,, հիշեցնող...Ինչպես բրազիլականում, հայկականում էլ բռնություններն անպակաս են եւ անգամ՝ կատարելագործված. հայ կանանց կավատ տղամարդը / ,,մամա-Ռոզա,, են կարծեմ նմաններին ասում / անդրավարտիքի գոտիով ծեծի է ենթարկում անհնազանդ կնոջը: Իսկ ֆիլմում հնչում է հանդուրժողականության ,,քարոզ,,. կանանցից մեկը չենթարկվող ,,գործընկերուհուն,, խորհուրդ է տալիս ,,խելոք մնալ,,   ,,չաղմկել,,  ու չըմբոստանալ.,,Մենք որ մի տարի էստեղ ենք՝ ի՞նչ է լինում,,: Իսկ հայկական սերիալի  տառապյալ ու ըմբոստ հերոսուհին երբ ասում է, թե՝,,Մենք էստեղ էլ կմեռնենք ՝ էն կնոջ նման, ու ոչ մեկը մեր տեղը չի իմանա,, ՝ ստացվում է , որ նա ակամա ինքնախոստովանում է, որ թեման ավելի վաղ ընթացող բրազիլականից է վերցված, քանի որ այնտեղ կանանցից մեկին սպանում են, երբ վերջինս պարզում է, թե ով է իրականում իրենց շահագործողների ,,տանիքը,,:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ

Թե ինչու՞ մարդիկ հազվադեպ են փոստով նամակ գրում միմյանց

Վաղուց ի վեր մարդիկ փոստային ծառայության միջոցով նամակներ չեն ուղարկում միմյանց: Դե ինտերնետ կա, էլեկտրոնային փոստ կա / նամակը մի քանի վայրկյանում հասցնող /, միջազգային հեռախոսակապ կա / սքայփ /, բջջայինով հաղորդագրություններ ուղարկել կա... էլ ու՞մ է պետք, որ նամակ ուղարկի փոստով՝ այն էլ մի քանի անգամ թանկացած գներով, ու շաբաթներով սպասի պատասխանի: Հիմա երեւի փոստային ծառայության նամակների բաժնից օգտվում են հիմնականում պետական հիմնարկները, մեկ էլ, երեւի թե ,,Երաժշտական փոստարկղին,, են ոմանք նամակ գրում ու երգ պատվիրում ՝ հին ավանդույթները շարունակելով:Վերջերս հեռուստատեսությամբ մի հաղորդում կար՝փոստային առաքումներին վերաբերվող, որի ընթացքում նշվեց, որ մարդիկ հիմա հիմնականում հեռագիր տալու համար են օգտվում նամակների բաժնից:Եվ ես փորձեցի վերհիշել, թե ե՞րբ եմ վերջին անգամ նամակ գրել ու օգտվել փոստային ծառայություններից, ու որոշեցի անտիպ նյութերիս արխիվից հանել այդ առթիվ մի նյութ ու զետեղել սույն բլոգում ՝ որպես ,,պատմական վկայություն,,:

...2005թ. հունվարի 17-ին Ռուսաստանի Դաշնություն պատվիրված նամակ ուղարկելու նպատակով ուղեվորվեցի Վանաձորի փոստային բաժանմունք: Հետաքրքրվեցի, թե ի՞նչ արժե նամակի առաքումը ՌԴ: ,,Հասարակը ՝400դրամ, պատվիրվածը՝1540դրամ,,-պատասխանեց աշխատակիցը:Ավելի ուշ նկատեցի, որ պատին փակցված գնացուցակի համաձայն ՝ պատվիրված նամակն արժե 1100դրամ:Եվ, քանի որ իմ մոտ եղած ծրարը համարվեց ,,ոչ ընդունելի,, / չգիտես ինչու /, ստիպված էի ծրար գնել, որի գնի առթիվ էլ աշխատակիցն ասաց.,,90դրամ,, եւ,  ,,բնականաբար,, ՝100դրամի մանրը չվերադարձրեց:Ընդ որում, հետո նկատեցի, որ պատին փակցված գնացուցակի համաձայն ծրարի արժեքը 60 դրամ էր: Նամակը ծրարելուց հետո սկսվեց կշռելու հանդիսավոր պահը:,,Ձեր նամակը ծանր է՝28 գրամ, այսինքն պետք է վճարեք 1970 դրամ,,՝ասաց աշխատակիցը: Հիշեցնենք, որ խոսակցության ընթացքում ասել էր, որ նամակի առաքումն արտասահման 1540 դրամ է: Այդուհանդերձ, հանձնեցի պահանջված ՝արդեն 2100դրամը, որ գոյացավ նաեւ ծրարի արժեքից ու էլի եսիմ ինչից ՝հիշեցնելով, որ ծրարի արժեքն արդեն վճարվել է, ինչի առթիվ աշխատակիցն անփութորեն նետեց ,,Ես գիտեմ,,  ու այդպես էլ հավելյալ գումարը չվերադարձրեց: Հակաճառելն արդեն անիմաստ ու վիրավորական համարեցի ՝,,2000 դրամի մեջ 100-200դրամ էս կողմ՝ էն կողմ,, հայկական ավանդական տրամաբանությամբ, քանի որ ինձ հրատապ անհրաժեշտ էր նամակը, որի մեջ իմ 5 ,,ծանր-ծանր,,հոդվածներն էին՝ հայաստանյան դառն իրականությունից, տեղ հասցնել: Եվ, չնայած հոդվածների համար հոնորար չստացա, բայց՝ ամսագրի լույս տեսած համարն ՝իմ 5 հոդվածներով / որոնցից մեկը՝ ,,Դատարանի շենքը հորով-մորով արին,, ՝վերնագրի մեջ տպագրական վրիպակ էին թույլ տվել /, փոստով ուղարկեցին ինձ:Դա, թերեւս, իմ վերջին այցելությունն էր փոստային բաժանմունք ՝նամակ ուղարկելու նպատակով:Դրանից մի քանի տարի առաջ էլ՝ 2002թվին, փորձեցի ընկերուհուս նամակ ուղարկել ՝ արտասահման, քանի որ հեռախոսով պայմանավորվել էինք նամակագրություն պահել, բայց, դեռ այն ժամանակ տեղեկանալով, թե ի՞նչ գներ են ,,կրակում,, արտերկիր ուղարկվող նամակները, մտադրությունից հրաժարվեցի, իսկ նախապես գրվածս նամակն էլ մնաց իմ արխիվներում՝12 տարի, մինչեւ 2014թվի հոկտեմբերին ընկերուհիս այցելեց Վանաձոր, եւ իր համար նախատեսված նամակը հանձնեցի իրեն՝ 12 տարի անց:Հիմա, Փառք Ատծո, կապ ենք պահպանում ինտերնետով, նամակ ուղարկելուց առավել էժան  անգամ էժան գներով / ինքներդ դատեք. մեկ նամակը՝ արտասահման ուղարկվող, կարող է մինչեւ անգամ 2-3000դրամ արժենալ, մինչդեռ 1 ժամյա ինտերնետով կարող ես հաղորդակցվել առավելագույնը՝250-300դրամով /:

...Իսկ ավելի վաղ՝ Սովետական տարիներին փոստի նամակային համակարգից օգտվել եմ 1970-90թվերին, երբ հարազատները, մտերիմները, ընկերները միմյանց նամակ էին գրում՝ընդամենը կոպեկներ ծախսելով դրա համար, բացիկներ էին միմյանց ուղարկում...Մեկ էլ 1980թ.օգտվել եմ փոստային ծառայության ,,ցպահանջ,, համակարգից, երբ բանակում ծառայող ընկերոջիցս նամակներ էի ստանում : Տեսնես ներկայիս երիտասարդությունն օգտվու՞մ է ոստային ծառայության նամակային համակարգից, թե՞ բացառապես բջջայինով կամ սոցցանցերով են շփվում:

ԳԱՅԱՆԵ ՀՈՎՍԵՓՅԱՆ